سونوگرافی شکم

سونوگرافی شکم

سونوگرافی کامل شکم شامل یک بررسی کامل از ارگان های شکمی و ساختمان های وابسته آنهاست و شامل :کبد،کیسه صفرا،طحال ،لوزالمعده،عروق مرکزی شکم و کلیه هاست .
به طور کلی اعضای داخل شکم به سه گروه تقسیم می شوند :

  • اعضای توخالی حاوی هوا و گاز (معده،روده باریک،روده بزرگ)
  • اعضای توپر(مانند کبد،طحال و …)
  • اعضای توخالی حاوی مایعات (مانند مثانه و کیسه صفرا)

سونوگرافی بیشتر برای بررسی  اعضای توپر و توخالی حاوی مایع به کار می رود .هوا یا گاز درون اعضا توخالی مانند معده با انعکاس امواج صوتی مزاحم ،مانع از انجام سونوگرافی می شوند ،لذا داخل معده و روده را نمی توان در شرایط عادی دید .ولی در برخی بیماری ها متخصص سونوگرافی با انجام مانورهای خاص قادر است جدار معده و روده ها و ضخامت آنها را مورد بررسی قرار دهد .
برای انجام سونوگرافی شکم به تنهایی (بدون سونوگرافی لگن )نیازی به نوشیدن مایعات نیست و شما باید به مدت حداقل ۸ ساعت (معمولا ۱۲-۸ ساعت) ناشتا باشید ولی خوردن مایعات ساده مثل آب و چای مشکلی ایجاد نمی کند .
مصرف غذاهای چرب مانند کره،تخم مرغ و … اکیدا ممنوع است .چون این غذاها باعث انقباض کیسه صفرا شده و بررسی کیسه صفرا را مشکل و یا غیر ممکن می کنند .
گازهای روده ای زیاد مشکلات متعددی در بررسی بعضی از قسمت های شکم به ویژه لوزالمعده و قسمت های وسط شکم به خصوص در افراد چاق و دارای اضافه وزن ایجاد می کند .

 

%d8%b3%d9%88%d9%86%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%d8%b4%da%a9%d9%85

بعضی از افراد (مسن)دائما دچار مشکل نفخ شکم و گاز های زیاد روده ای هستند .این افراد در مواردی که به صورت غیر اورژانس نیاز به انجام سونوگرافی شکم پیدا می کنند باید از چند روز قبل از انجام معاینه از مصرف غذاهایی که باعث نفخ و تولید گاز روده ای می شود خودداری کنند .از جمله این مواد غذایی حبوبات (لوبیا،سویا ،نخود ،لپه،باقلا،عدس،سبزیجات و …)سیر و پیاز ،قهوه ،کلم،ذرت و آلو هستند .
نکته مهم :یادتان باشد که به هیچ وجه از نوشابه های گازدار قبل از انجام سونوگرافی استفاده نکنید .جویدن آدامس نیز می تواند نفخ روده ای را تشدید کند .
گاهی اوقات به دلیل گازهای شدید روده ای متخصص رادیولوژی از شما در خواست می کند که چند روز بعد با رعایت نکات ذکر شده فوق(حتی گاهی مصرف داروی ضد نفخ )برای انجام سونوگرافی مراجعه کنید تا نتیجه بهتری حاصل شود .
توجه داشته باشید که در مورد ذکر شده فوق از اصرار کردن به انجام سونوگرافی امتناع کرده و اجازه دهید انجام سونوگرافی به صلاح دید متخصص رادیولوژی در وقت تعیین شده انجام شود .
اگر درخواست سونوگرافی شما بررسی عروق داخل شکمی از جمله عروق کلیوی (یا کالرداپلر عروق کلیوی)باشد به دلیل نیاز به بررسی دقیق عروق وسط شکم لازم است که شما با مصرف ملین خوراکی پاکسازی کامل روده ای را انجام دهید تا نتیجه حاصل از سونوگرافی قابل اطمینان باشد .
نکته:موثر ترین ملین خوراکی در این موارد روغن کرچک است .روغن مذکور را باید ساعت ۶ یا ۷ بعد از ظهر قبل از روز انجام معاینه مصرف کنید و بعد از آن از مصرف مواد غذایی خودداری کنید .می توانید روغن کرچک را همراه با شربت آب لیمو یا چای مصرف کنید .

تعداد سونوگرافی در بارداری

تعداد سونوگرافی در بارداری

سونوگرافی در بارداری یکی از موارد الزامی برای مادران می باشد.این سونوگرافی دارای کاربردهای مختلفی از جمله اطلاع از سلامتی مادر و جنین ، تعیین جنسیت جنین و .. می باشد. مادران در دوران بارداری پیوسته نگران جنین خود بوده و برای رفع این نگرانی ها به پزشک متخصص مراجعه می کند. گاهی استفاده از سونوگرافی جنبه دیگری مانند جمع آوری عکس جنین در قبل از تولد تا زمان تولد می باشد. ولی باید در این میان مراقب بود تا در مواقع ضروری از سونوگرافی استفاده شود وگرنه صدماتی به جنین وارد می کند. در اینجا به بررسی سونوگرافی های ضروری در دوران بارداری می پردازیم.

تعداد سونوگرافی در دوران بارداری

  1. برای تعیین بارداری داخل رحم یا خارج از رحم که در اوایل بارداری سونوگرافی انجام می شود.
  2. سونوگرافی در هفته 12 بارداری برای بررسی رشد اندام های جنین انجام می شود. در این روش اندام هایی مانند پشت گردن، بینی، معده، مثانه، شکل گیری سر نوزاد، تقارن اعضای دیگر مانند دست و پا مشاهده می شود. از دیگر مسائلی که در این روش قابل مشاهده می باشد قد جنین، صدای تپش قلب جنین می باشد که برای تشخیص سن حاملگی استفاده می شود. در این تشخیص اگر چیز غیر عادی نظیر اینکه اندازه گردن جنین بیش از 3 میلیمتر باشد پزشک از آزمایشی به نام آمینوسنتز برای بررسی پرزهای جنین در مایع آمنیون استفاده می کند تا به ارزیابی غیر طبیعی بودن کروموزوم بپردازد.
  3. در هفته 22 بارداری جنین تقریبا به رشد اندام ها مخصوصا اندام های داخلی ادامه می دهد. با روش تصویربرداری می توان اندام های داخلی نظیر قلب و سر را مشاهده کرد. در این زمان می توان پی به جنسیت جنین برد و با این سونوگرافی قابل تشخیص می باشد.
  4. در هفته 32 بارداری بدن جنین به رشد کامل رسیده است. برای بررسی رشد مغز جنین از سونوگرافی استفاده می شود. در این زمان بدن جنین به دلیل اینکه کامل شده در هم جمع می شود و جایی برای تحرک در رحم مادر ندارد.

شرایط انجام سونوگرافی بیش از 4 مرتبه

در صورتی که مادر یا جنین دارای مشکل خاصی باشند از سونوگرافی دیگری غیر از موارد مذکور می توان استفاده کرد. این اختلالات شامل مواردی به شرح ذیل می باشد:

  1. فشار خون بالای مادر
  2. بیماری هایی نظیر دیابت
  3. امکان غیر عادی بودن رشد جنین نظیر کوچک بودن اندازه جنین
  4. امکان چند قلویی بودن جنین

کاربرد سونوگرافی NT

سونوگرافی NT

سونوگرافی در دوران بارداری به منظور تعیین سن و سلامت جنین و  همچنین  مشخص شدن جنسیت جنین انجام می گیرد.در انتهای سه ماه اول بارداری می توان سونوگرافی nt را انجام داد.این سونوگرافی به منظور بررسی مشکلات کروموزومی انجام می گیرد .برای غربالگری مرحله دوم نیز باید در هفته های هیجده الی بیست هفتگی اقدام کرد .از جمله مشکلات کروموزومی می توان به سندروم داون ،تریزومی ۱۳ و تریزومی ۱۷ اشاره کرد .
انجام سونوگرافی NT برای خانم ها و با هر سنی بهتر است انجام بگیرد اما  برای  خانم های بالای ۳۵ سال ضروری می باشد در این سونوگرافی جنین باید در موقعیت خاصی قرار بگیرد در صورتی که جنین در شرایط مناسبی نباشد باید مادر از تخت پایین بیاید و مقداری تحرک داشته باشد تا موقعیت جنین تغییر پیدا کند و شاید حتی نیاز باشد که سونوگرافی به رو ز دیگری موکول شود .پس دقت داشته باشید برای انجام سونوگرافی NT باید به یک متخصص متبحر در این زمینه مراجعه کنید.

کاربرد سونوگرافی NT

•  در سونوگرافی ان تی علاوه  بر تشخیص ناهنجاری های ژنتیکی و مادرزادی، با این نوع سونوگرافی سن دقیق جنین و موقع دقیق زایمان طبیعی قابل تعیین است.
•  در این سونوگرافی می توان به وجود استخوان بینی پی برد که این خود نشانه خوبی برای سلامتی جنین محسوب می شود زیرا در ناهنجاری های مادرزادی مثل سندروم داون، تیغه استخوان بینی تشکیل نمی شود.
•    می توان به نارسایی قلب نیز پی برد.
•  در طی این سونوگرافی، متخصص مربوطه  با اندازه گیری نواحی مختلف بدن جنین، مثلا اندازه دور سر جنین، طول بدن، استخوان ران و استخوان بازو، سلامت جنین را تا حدی بررسی می کند.

آیا می دانستید می توانید با انجام سونوگرافی NT  سن دقیق جنین را می توان تشخیص داد ، این سونوگرافی یکی از مهم ترین سونوگرافی های زمان بارداری است .

 

زمان انجام سونوگرافی NT

زمان مناسب برای انجام این سونوگرافی هفته ۱۱-۱۴ دروان بارداری می باشد .

به دلایل زیر این معیار ها به عنوان حداقل ترین و حداکثر ترین ،سن برای انجام سونوگرافی nt مشخص شده است .

هفته۱۱ از دوران بارداری،حداقل سن حاملگی برای سونوگرافی NT:

در صورت نیاز به انجام تست تشخیصی و بررسی های بیشتر ،انجام این سونوگرافی قبل از هفته۱۱ بارداری با عوارضی برای جنین همراه است.

بیشتر نقایص جنین ،بعد از هفته ۱۱ بارداری قابل تشخیص است .در نتیجه این امکان وجود دارد که در زمان انجام سونوگرافی NTبرای اندازه گیری میزانNT،جنین را از نظر نقایصی که در این بازه زمانی اتفاق می افتد بررسی می کنند.

هفته ۱۴ بارداری ،حداکثر سن حاملگی برای سونوگرافی NT:

در جنین هایی که مبتلا به عارضه هایی هستند ،می توان حاملگی را با عوارض کم تر پایان داد.

تجمع غیر طبیعی مایع پشت گردن جنین های مبتلا به نقایص کروموزومی بعد از هفته ۱۴ بارداری کاهش می یابد.

موفقیت در این بازه زمانی ۹۸الی ۱۰۰ درصد است ،در حالی که بعد از هفته ۱۴ بارداری به دلیل موقعیت عمودی جنین ،اندازه گیری کمی دشوار می شود.

در هفته های مختلف بارداری بسته به اینکه پزشک تشخیص دهد می توان سونوگرافی NT  را انجام داد ، در سونوگرافی سروش (سونوگرافی غرب تهران ) در هفته های ۱۱ و هفته های ۱۴ بارداری سونوگرافی NT  انجام می شود .

معیار برای تعیین سن حاملگی در سونوگرافی NT:

در سونوگرافی NT  طول سری-دمی که در اصطلاح به آن CRLمی گویند معیار تعیین سن جنین است که بایستی برای اندازه گیری NT  در محدوده ۴۵ تا ۸۴ میلی متر باشد.

روش استاندارد اندازه گیری NT:

برای اندازه گیری ضخامت NTحتما باید دستگاه سونوگرافی از کیفیت بالایی برخوردار باشد .

در تصویری که برای اندازه گیری NT دیده می شود ،فقط باید سر و قسمت بالای قفسه سینه جنین دیده شود.سپس تصویر را بزرگ می کنند. خم بودن سر جنین به جلو یا عقب از دقت این اندازه گیری می کاهد ،جنین باید در حالت خوابیده قرار گیرد .

برای تشخیص پوست جنین از غشاهای نازک پزشک باید منتظر حرکات جنین و یا ضرباتی که جنین به شکم مادر وارد می کند باشد .

انجام این سونوگرافی دقیق در بیشتر اوقات در مدت زمان طولانی انجام می شود.

 

در ذیل مهم ترین و متداول ترین سوالات در خصوص سونوگرافی NT را قرار داده ایم تا بیشتر با سونوگرافی NT آشنا شوید و پاسخ تمامی سوالات خود را در خصوص سونوگرافی NT را بیابید .

سونوگرافی

سونوگرافی چیست ؟

تصویر برداری با امواج اولتراسوند یا همان سونوگرافی شامل در معرض قرار دادن قسمتی از بدن با امواج صوتی با فرکانس بالا به منظور ایجاد تصاویر داخل بدن است .
امواج اولتراسوند به صورت Real-time گرفته می شود،لذا قادرند ساختمان و حرکت ارگان های داخلی بدن و همچنین جریان خون داخل عروق را نشان بدهند .
جهت انجام سونوگرافی شخص بعد از مراجعه به مراکز تصویر برداری که زیرنظر  متخصص رادیولوژی و سونوگرافی است و انجام مراحل پذیرش و ثبت نام و امادگی های لازم،به محل انجام سونوگرافی هدایت می شود .بعد از دراز کشیدن بر روی تخت ،با به کار بردن ژل بر روی پوست ،یک وسیله (پروپ سونوگرافی )که با دست شخص انجام دهنده سونوگرافی ،نگه داشته می شود و فشار موضعی بر روی محل مورد نظر ،تصاویر ضروری تهیه می شود .این تصاویر به وسیله متخصص رادیولوژی و سونوگرافی تفسیر شده و گزارش لازم جهت ارائه به پزشک ارجاع دهنده به بیمار تحویل داده می شود.

کاربرد سونوگرافی

امکان انجام سونوگرافی از قسمت های مختلف بدن وجود دارد.شکم ،لگن،حاملگی،پستان،بیضه ها،تیروئید ،عروق داخل بدن حتی سطح پوست و زیر پوست .همچنین از سونوگرافی می توان برای اقدامات مداخله ای از قبیل نمونه برداری بافتی(بیوپسی)و خارج کردن مایعات غیرطبیعی تجمع یافته در بدن استفاده کرد.گرچه برای به دست آوردن یک سونوگرافی خوب ،داشتن یک دستگاه خوب و دقیق لازم است .ولی مسلما کافی نیست.از میان روش های مختلف تصویر برداری ،سونوگرافی بیش از بقیه به مهارت پزشک انجام دهنده آن وابسته است .
در سونوگرافی ،متخصص رادیولوژی و سونوگرافی باید آن قدر مهارت داشته باشد که بتواند ضایعه احتمالی را کشف کرده ،آن را در زاویه مناسب ببیند و روی مانیتور دستگاه نشان دهد .
تصویری که همراه با گزارش سونوگرافی به بیمار ارائه می شود ،در واقع تصویر یا تصاویر منتخبی از صدها تصویری است که متخصص تصویر برداری در حین انجام سونوگرافی بر روی مانیتور دستگاه مشاهده کرده است .

تاریخچه سونوگرافی

در سال ۱۷۹۴میلادی یک دانشمند ایتالیایی،پرواز خفاش ها را در شب و توانایی آنها را برای جلوگیری از برخورد با مانع مورد دقت قرار داد و دریافت که این جانوران به جای نور با صدا هدایت می شوند .به عبارت دیگر این موجودات با گوش خود می بینند،اما صداهایی که گوش انسان آنها را درک نمی کند.او آنها را اولتراسوند (فراصوت) نامید .اما در واقع مبدا تاریخی استفاده از سونوگرافی به سانحه کشتی تایتانیک در سال ۱۹۱۲ باز می گردد.در آن زمان فرانسوی ها که از امواج اولتراسوند برای یافتن زیر دریایی های شدمن استفاده می کردند ،آن را برای یافتن لاشه کشتی غرق شده تایتانیک به کار گرفتند .بعد ها در مرکز تحقیقات نیروی دریایی آمریکا با استفاده از سونوگرافی به تشخیص سنگ های کیسه صفرا پرداختند و به تدریج این روش جایگاه خود را در بین روش های تشخیص پزشکی پیدا کرد ،به طوری که امروزه به صورت بسیار گسترده در بررسی انواع بیماری ها در بسیاری از اعضای داخلی بدن مورد استفاده قرار می گیرد.

سونوگرافی

مزیت های  سونوگرافی

هر چند استفاده از اشعه ایکس در تصویر برداری از بدن انسان در حدی نیست که عارضه ای ایجاد کند ،ولی استفاده از آن در بررسی زنان باردار ،بررسی وضعیت جنین در شکم مادر و بررسی های مکرر در برخی بیماری ها و دیگر موارد می تواند عوارض جبران ناپذیری از جمله ناهنجاری های مادرزادی جنین ،افزایش میزان سقط جنین در ماه های نخست بارداری ،عقب ماندگی ،رشد،کوری جنین و انواع سرطان های خون در کودکان را به همراه داشته باشد.
با ورود روش سونوگرافی به دنیای تصویر برداری پزشکی و کاربرد امواج صوتی به جای اشعه ایکس از بروز این مشکلات تا حدود زیادی جلوگیری به عمل آمد و توانایی های تشخیص بسیاری را در اختیار متخصصین رادیولوژی قرار داد .ولی ذکر این نکته ضروری است که همچنان در موارد زیادی ،انجام رادیولوژی با اشعه ایکس بر سونوگرافی ارجح است .بدیهی است که دکتر جورابیان سونوگرافی در اهواز  با تکیه بر دانش پزشکی خود و بر پایه مطالب علمی روش تصویر برداری مناسب را برای شما انتخاب خواهد کرد و باید بدانیم که روش های تصویربرداری مکمل یکدیگرند و پزشک شما با به کار گیری و در خواست چند روش تصویر برداری مسیری را انتخاب می کند  که باعث تشخیص زودرس شده و در عین حال کمترین عوارض را برای شما داشته باشد .
باید توجه داشته باشید که همیشه گران ترین روش تصویر برداری ،مناسب ترین و دقیق ترین روش تصویربرداری برای ارزیابی و تشخیص بیماری شما نیست .بلکه عوامل متعددی در انتخاب نوع تصویر برداری موثر هستند .
بنابراین انتخاب روش مناسب تشخیص را به پزشک خود بسپارید و با آمادگی کامل و رعایت موارد مربوط به انجام آن اقدام کنید.

محدودیت های سونوگرافی

به طور کلی امواج اولتراسوند به وسیله هوا یا گاز قطع می شوند.بنابراین سونوگرافی یک وسیله ایده آل برای بررسی قسمت هایی از بدن که در داخل آنها هوا و گاز وجود دارد (از جمله معده و روده ها)نیست.در آن موارد برای بررسی معده و روده ها از سایر روش های تصویر برداری نظیر انجام گرافی با ماده حاجب،سی تی اسکن و یا MRIاستفاده می شود ،در موارد خاصی نیز جهت بررسی دقیق بسته به صلاح دید متخصص بالینی نیاز به انجام آندوسکوپی و یا کونولوسکوپی است.
پس سونوگرافی وسیله مناسب برای بررسی معده و روده ها نیست.
هنگامی که شما با مشکل معده یا روده به پزشک مراجعه می کنید و برای شما سونوگرافی شکم و لگن در خواست می شود،در واقع هدف این است که از سلامتی سایر قسمت ها از جمله کبد ،کیسه صفرا و مجاری صفراوی ،طحال ،کلیه ها و …اطمینان حاصل شود تا اقدامات بعدی تشخیصی برروی یافتن علت مشکل گوارشی متمرکز شود .