تعداد سونوگرافی در بارداری

تعداد سونوگرافی در بارداری

سونوگرافی در بارداری یکی از موارد الزامی برای مادران می باشد.این سونوگرافی دارای کاربردهای مختلفی از جمله اطلاع از سلامتی مادر و جنین ، تعیین جنسیت جنین و .. می باشد. مادران در دوران بارداری پیوسته نگران جنین خود بوده و برای رفع این نگرانی ها به پزشک متخصص مراجعه می کند. گاهی استفاده از سونوگرافی جنبه دیگری مانند جمع آوری عکس جنین در قبل از تولد تا زمان تولد می باشد. ولی باید در این میان مراقب بود تا در مواقع ضروری از سونوگرافی استفاده شود وگرنه صدماتی به جنین وارد می کند. در اینجا به بررسی سونوگرافی های ضروری در دوران بارداری می پردازیم.

تعداد سونوگرافی در دوران بارداری

  1. برای تعیین بارداری داخل رحم یا خارج از رحم که در اوایل بارداری سونوگرافی انجام می شود.
  2. سونوگرافی در هفته 12 بارداری برای بررسی رشد اندام های جنین انجام می شود. در این روش اندام هایی مانند پشت گردن، بینی، معده، مثانه، شکل گیری سر نوزاد، تقارن اعضای دیگر مانند دست و پا مشاهده می شود. از دیگر مسائلی که در این روش قابل مشاهده می باشد قد جنین، صدای تپش قلب جنین می باشد که برای تشخیص سن حاملگی استفاده می شود. در این تشخیص اگر چیز غیر عادی نظیر اینکه اندازه گردن جنین بیش از 3 میلیمتر باشد پزشک از آزمایشی به نام آمینوسنتز برای بررسی پرزهای جنین در مایع آمنیون استفاده می کند تا به ارزیابی غیر طبیعی بودن کروموزوم بپردازد.
  3. در هفته 22 بارداری جنین تقریبا به رشد اندام ها مخصوصا اندام های داخلی ادامه می دهد. با روش تصویربرداری می توان اندام های داخلی نظیر قلب و سر را مشاهده کرد. در این زمان می توان پی به جنسیت جنین برد و با این سونوگرافی قابل تشخیص می باشد.
  4. در هفته 32 بارداری بدن جنین به رشد کامل رسیده است. برای بررسی رشد مغز جنین از سونوگرافی استفاده می شود. در این زمان بدن جنین به دلیل اینکه کامل شده در هم جمع می شود و جایی برای تحرک در رحم مادر ندارد.

شرایط انجام سونوگرافی بیش از 4 مرتبه

در صورتی که مادر یا جنین دارای مشکل خاصی باشند از سونوگرافی دیگری غیر از موارد مذکور می توان استفاده کرد. این اختلالات شامل مواردی به شرح ذیل می باشد:

  1. فشار خون بالای مادر
  2. بیماری هایی نظیر دیابت
  3. امکان غیر عادی بودن رشد جنین نظیر کوچک بودن اندازه جنین
  4. امکان چند قلویی بودن جنین

سونوگرافی

سونوگرافی چیست ؟

تصویر برداری با امواج اولتراسوند یا همان سونوگرافی شامل در معرض قرار دادن قسمتی از بدن با امواج صوتی با فرکانس بالا به منظور ایجاد تصاویر داخل بدن است .
امواج اولتراسوند به صورت Real-time گرفته می شود،لذا قادرند ساختمان و حرکت ارگان های داخلی بدن و همچنین جریان خون داخل عروق را نشان بدهند .
جهت انجام سونوگرافی شخص بعد از مراجعه به مراکز تصویر برداری که زیرنظر  متخصص رادیولوژی و سونوگرافی است و انجام مراحل پذیرش و ثبت نام و امادگی های لازم،به محل انجام سونوگرافی هدایت می شود .بعد از دراز کشیدن بر روی تخت ،با به کار بردن ژل بر روی پوست ،یک وسیله (پروپ سونوگرافی )که با دست شخص انجام دهنده سونوگرافی ،نگه داشته می شود و فشار موضعی بر روی محل مورد نظر ،تصاویر ضروری تهیه می شود .این تصاویر به وسیله متخصص رادیولوژی و سونوگرافی تفسیر شده و گزارش لازم جهت ارائه به پزشک ارجاع دهنده به بیمار تحویل داده می شود.

کاربرد سونوگرافی

امکان انجام سونوگرافی از قسمت های مختلف بدن وجود دارد.شکم ،لگن،حاملگی،پستان،بیضه ها،تیروئید ،عروق داخل بدن حتی سطح پوست و زیر پوست .همچنین از سونوگرافی می توان برای اقدامات مداخله ای از قبیل نمونه برداری بافتی(بیوپسی)و خارج کردن مایعات غیرطبیعی تجمع یافته در بدن استفاده کرد.گرچه برای به دست آوردن یک سونوگرافی خوب ،داشتن یک دستگاه خوب و دقیق لازم است .ولی مسلما کافی نیست.از میان روش های مختلف تصویر برداری ،سونوگرافی بیش از بقیه به مهارت پزشک انجام دهنده آن وابسته است .
در سونوگرافی ،متخصص رادیولوژی و سونوگرافی باید آن قدر مهارت داشته باشد که بتواند ضایعه احتمالی را کشف کرده ،آن را در زاویه مناسب ببیند و روی مانیتور دستگاه نشان دهد .
تصویری که همراه با گزارش سونوگرافی به بیمار ارائه می شود ،در واقع تصویر یا تصاویر منتخبی از صدها تصویری است که متخصص تصویر برداری در حین انجام سونوگرافی بر روی مانیتور دستگاه مشاهده کرده است .

تاریخچه سونوگرافی

در سال ۱۷۹۴میلادی یک دانشمند ایتالیایی،پرواز خفاش ها را در شب و توانایی آنها را برای جلوگیری از برخورد با مانع مورد دقت قرار داد و دریافت که این جانوران به جای نور با صدا هدایت می شوند .به عبارت دیگر این موجودات با گوش خود می بینند،اما صداهایی که گوش انسان آنها را درک نمی کند.او آنها را اولتراسوند (فراصوت) نامید .اما در واقع مبدا تاریخی استفاده از سونوگرافی به سانحه کشتی تایتانیک در سال ۱۹۱۲ باز می گردد.در آن زمان فرانسوی ها که از امواج اولتراسوند برای یافتن زیر دریایی های شدمن استفاده می کردند ،آن را برای یافتن لاشه کشتی غرق شده تایتانیک به کار گرفتند .بعد ها در مرکز تحقیقات نیروی دریایی آمریکا با استفاده از سونوگرافی به تشخیص سنگ های کیسه صفرا پرداختند و به تدریج این روش جایگاه خود را در بین روش های تشخیص پزشکی پیدا کرد ،به طوری که امروزه به صورت بسیار گسترده در بررسی انواع بیماری ها در بسیاری از اعضای داخلی بدن مورد استفاده قرار می گیرد.

سونوگرافی

مزیت های  سونوگرافی

هر چند استفاده از اشعه ایکس در تصویر برداری از بدن انسان در حدی نیست که عارضه ای ایجاد کند ،ولی استفاده از آن در بررسی زنان باردار ،بررسی وضعیت جنین در شکم مادر و بررسی های مکرر در برخی بیماری ها و دیگر موارد می تواند عوارض جبران ناپذیری از جمله ناهنجاری های مادرزادی جنین ،افزایش میزان سقط جنین در ماه های نخست بارداری ،عقب ماندگی ،رشد،کوری جنین و انواع سرطان های خون در کودکان را به همراه داشته باشد.
با ورود روش سونوگرافی به دنیای تصویر برداری پزشکی و کاربرد امواج صوتی به جای اشعه ایکس از بروز این مشکلات تا حدود زیادی جلوگیری به عمل آمد و توانایی های تشخیص بسیاری را در اختیار متخصصین رادیولوژی قرار داد .ولی ذکر این نکته ضروری است که همچنان در موارد زیادی ،انجام رادیولوژی با اشعه ایکس بر سونوگرافی ارجح است .بدیهی است که دکتر جورابیان سونوگرافی در اهواز  با تکیه بر دانش پزشکی خود و بر پایه مطالب علمی روش تصویر برداری مناسب را برای شما انتخاب خواهد کرد و باید بدانیم که روش های تصویربرداری مکمل یکدیگرند و پزشک شما با به کار گیری و در خواست چند روش تصویر برداری مسیری را انتخاب می کند  که باعث تشخیص زودرس شده و در عین حال کمترین عوارض را برای شما داشته باشد .
باید توجه داشته باشید که همیشه گران ترین روش تصویر برداری ،مناسب ترین و دقیق ترین روش تصویربرداری برای ارزیابی و تشخیص بیماری شما نیست .بلکه عوامل متعددی در انتخاب نوع تصویر برداری موثر هستند .
بنابراین انتخاب روش مناسب تشخیص را به پزشک خود بسپارید و با آمادگی کامل و رعایت موارد مربوط به انجام آن اقدام کنید.

محدودیت های سونوگرافی

به طور کلی امواج اولتراسوند به وسیله هوا یا گاز قطع می شوند.بنابراین سونوگرافی یک وسیله ایده آل برای بررسی قسمت هایی از بدن که در داخل آنها هوا و گاز وجود دارد (از جمله معده و روده ها)نیست.در آن موارد برای بررسی معده و روده ها از سایر روش های تصویر برداری نظیر انجام گرافی با ماده حاجب،سی تی اسکن و یا MRIاستفاده می شود ،در موارد خاصی نیز جهت بررسی دقیق بسته به صلاح دید متخصص بالینی نیاز به انجام آندوسکوپی و یا کونولوسکوپی است.
پس سونوگرافی وسیله مناسب برای بررسی معده و روده ها نیست.
هنگامی که شما با مشکل معده یا روده به پزشک مراجعه می کنید و برای شما سونوگرافی شکم و لگن در خواست می شود،در واقع هدف این است که از سلامتی سایر قسمت ها از جمله کبد ،کیسه صفرا و مجاری صفراوی ،طحال ،کلیه ها و …اطمینان حاصل شود تا اقدامات بعدی تشخیصی برروی یافتن علت مشکل گوارشی متمرکز شود .